وقتی روحانیون طبیعیدان قرن 19, به جهان می نگریستند, عمارتی موزون و سرشار از نشانه های تدبیر, هدف و کرم جاودانه ی پروردگار را می دیدند. نگاه داروین, اما متفاوت بود. او جهانی می دید بیرحم و بی هدف که از مخلوقاتی درگیر تنازعی بی امان برای بقا, اشغال شده است. داروین همچنین مصر بود, که هر ساختار و غریزه ی پیچیده, باید برای دارنده ی آن, و نه برای حیوانات غیر خویشاوند, سودمند باشد. او یاد آور می شود که انتخاب طبیعی "هیچ گاه, هیچ چیزی را که برای خود موجود زیانبار باشد, تولید نخواهد کرد, چراکه انتخاب طبیعی تنها به نفع هر فرد و در راستای منافع او عمل می کند"(داروین, 1859, ص 20). با این همه, داروین نمی توانست چشم های خود را بر مثال های بی شماری از همکاری در طبیعت ببندد: حیوانات همدیگر را می جورند*, غذای خود را تقسیم می کنند و خود را به خاطر سود و منافع دیگران به خطر می اندازند.

او با پدیده ای روبرو شده بود به نام فداکاری که با موضوع بقای اصلح سازش نداشت.



ادامه مطلب
تاريخ : ۱۳٩٢/٩/٢٩ | ٩:۳٢ ‎ب.ظ | نویسنده : دکتر سید محمود میرافضلی سریزدی | نظرات ()

ایده ی انتخاب طبیعی داروین بر این قرار بود که موجودات زنده باید به مشخصه های فیزیکی و رفتاری بهینه ای برسند تا بتوانند از رقبای خویش پیش افتند. در این صورت, بیشتر ویژیگی های گیاهان و حیوانات باید نقشی سازگارانه در تنازع بقا داشته باشند و طبیعت نباید اجازه ی هیچ اسراف و تلف کردنی را داده باشد. پس درباره ی دم طاووس چه می توان گفت؟ این دم نه کمکی به تندتر یا بهتر پرواز کردن طاووس می کند و نه او را در مقابله با رقبا یا عقب راندن صیادان یاری می نماید و در واقع, به نظر می رسد, که شکارچی اصلی طاووس, یعنی ببر, با استفاده از دم پرنده است که در پایین کشیدن آن متبحر و زبر دست شده است. ظاها این یک تناقض آشکار است, ویژگی دست و پا گیری که باید مدت ها پیش از این, توسط انتخاب طبیعی حذف می شد. به نظر می رسد چنین ویژگی هایی برنامه ی سازش گرا را به چالش می کشند, و حتی داروین یک بار اظهار نمود: "منظره ی یک پر در دم طاووس, هر آن گاه که در برابر دیدگانم قرار می گیرد, مرا بیمار می کند!" (نقل قول از کرونین, 1991, ص114)



ادامه مطلب
تاريخ : ۱۳٩٢/٩/٢٩ | ٦:۱٩ ‎ب.ظ | نویسنده : دکتر سید محمود میرافضلی سریزدی | نظرات ()

داروین در کتاب مشهور خود تحت عنوان منشا گونه ها نوشت : در آینده دور، حوزه‌های باز برای پژوهش‌های مهم‌تر قابل رویت است. روان‌شناسی بر پایه بنیاد تازه‌ای شکل خواهد گرفت که نشانگر نقش تکامل در به دست آوردن ظرفیت و توانایی ذهنی خواهد بود. نوری بر منشاء پیدایش انسان و تاریخچه‌اش افکنده خواهد شد. ( نظریه  منشا گونه ها- 1859- ص 449).

او خود نخستین کسی بود که در این راه گام نهاد و در سال 1871 کتاب اجداد انسان و انتخاب طبیعی در ارتباط با جنس  The Descent of Man, and Selection in Relation to Sex و در سال 1872 کتاب بیان احساسات در انسانها و حیوانات   The Expression of the Emotions in Man and Animals را نوشت. این کتابها محرک دانشمندان دیگری همچون  William James شد تا روانشناسی عملکردی را با دیدگاهی جدید بازنویسی کند. 



ادامه مطلب
تاريخ : ۱۳٩٢/٩/٢۸ | ۱:۳٧ ‎ب.ظ | نویسنده : دکتر سید محمود میرافضلی سریزدی | نظرات ()

نمی توان از فرگشت یا نظریه تکامل داروین سخن گفت و نامی از هارون یحیی(Adnan Oktar, also known as Harun Yahya) دانشمند ترک و از مخالفان نظریه داروین و یکی از مشهورترین خلقت گرایان نامی به میان نیاورد. او هر چند چهره چندان آشنا و شناخته شده ای در ایران نیست، اما در سطح جهان به عنوان یکی از برجسته ترین دانشمندان اسلام شناس و نظریه پردازان علوم انسانی معرفی می شود."عدنان اوکتار" نام مستعار "هارون یحیی"را برای خود برگزیده، در سال 1956 در یک خانواده قدیمی و سلطنتی عثمانی در آنکارا متولد شد .او در دو رشته دانشگاهی هنر و فلسفه تحصیل کرده است. از ۲۴ سالگی نوشتن و انتشار کتاب‌هایش را آغاز کرد و تا به امروز (به گواهی وبگاه رسمی خود او) بالغ بر ۲۲۲ کتاب در موضوعات مذهبی، علمی و سیاسی نوشته‌است. در حقیقت موضوع کتاب‌های علمی و سیاسی او نیز به نوعی به مذهب باز می‌گردد. او در کتاب‌های علمی خود با نظریه داروینیسم که در نهایت آفرینش را زاییده یک تصادف و محصول یک تکامل تدریجی و تطابق مستمر با شرایط زیستی می‌شمارد، درمی‌افتد و می‌کوشد وجود شعوری فرابشری را در آفرینش هستی و کائنات اثبات کند. در کتاب‌های سیاسی نیز به مبارزه کمونیسم و فاشیسم یا فرآورده‌هایی که از این دو کارخانه بیرون آمده‌اند، می‌رود.ارون یحیی به دلیل طرح مباحث ملی و مذهبی خاص در کشور ترکیه که با وجود در اختیار داشتن اکثریت 98 درصدی مسلمانان، توسط یک سیستم حکومتی سکولار اداره می شود، بیش از 5 سال را در زندان سپری کرد و چندین بار در دفترش در "بنیاد تحقیقات علمی" مورد حمله قرار گرفت.



ادامه مطلب
تاريخ : ۱۳٩٢/٩/۱٢ | ٢:٤٦ ‎ب.ظ | نویسنده : دکتر سید محمود میرافضلی سریزدی | نظرات ()

داروینیسم اجتماعی و حواشی آن از بدو پیدایش هیچگاه از نقد و کنایه های اهل علم و نقد دور نبوده است. در این یکصد و پنجاه سال  اهل طنز و هنر نیز نقش خودشان را در این میان بازی کرده و تصاویر و نقاشیها و کاریکاتورهای زیادی در این خصوص منتشر شده است. در این نوشتار سعی می شود برخی از این تصاویر را نمایش و توضیح مختصری پیرامون برخی ارائه شود.



ادامه مطلب
تاريخ : ۱۳٩٢/٩/۱ | ۱٠:٥٠ ‎ب.ظ | نویسنده : دکتر سید محمود میرافضلی سریزدی | نظرات ()

رشد و نمو داروینیسم اجتماعی بیش از تحقیقات داروین مدیون تلاشهای هربرت اسپنسر  Herbert Spencer (27 April 1820 – 8 December 1903)  است.  او یک فیلسوف انگلیسی، بیولوژیست ، دیرینه شناس ، جامعه شناس و چهره شاخص  تئوری های سیاسی لیبرالیستی کلاسیک بود که سالها قبل از داروین به برخی مفاهیم اولیه تکامل داروین پی برده بود و لذا سعی کرد این مفاهیم را  با موضوعاتی مختلف سیاسی، اجتماعی و مباحث توسعه تلفیق کند و با بهره گیری از این مفاهیم پدیده های جهانی را توضیح دهد. به عنوان یک دانشمند polymath یا به اصطلاح همه چیز دان او سعی کرد مفاهیم مختلفی مثل اخلاقیات، مذهب، جامعه شناسی، روانشناسی، فلسفه ، ادبیات ، تئوریهای سیاسی و  بیولوژی  را درنوشته های خود بکار برد. از این لحاظ محبوبیت و شهرت او  شباهتهای زیادی با برتراند راسل که در قرن 20 زندگی می کرد داشت.



ادامه مطلب
تاريخ : ۱۳٩٢/٩/۱ | ۱٠:٠٩ ‎ب.ظ | نویسنده : دکتر سید محمود میرافضلی سریزدی | نظرات ()

بنیاد بین المللی تئوری ها و دکترین ها

در اواخر قرن 19 اصول نظریه تکامل به طرز وسیعی بر جامعه شناسی حاکم شد. داروینیسم اجتماعی به سبب تأثیر بسزایی که اصل انواع داروین بر اندیشه و تفکر تکاملی گذاشت به این اسم نامیده شد. داروینیسم اجتماعی مفاهیمی را که توسط داروین عنوان شده بود برای تفسیر ماهیت که کارکرد جامعه به کار گرفت.

هربرت اسپنسر با الهام گرفتن از زیست شناسی و نظریات داروین فکر تطور اندامواره ای را به عنوان پیشرفت تدریجی زندگی اجتماعی از اشکال ساده به سوی اشکال پیچیده، از همسانی ساده به طرح ناهمسانی فزاینده مطرح ساخت و قصد داشت قوانین تکامل را بر جامعه بشری منطبق سازد. وی همچنین کوشید قوانین طبیعی حاکم بر حیات زیستی انسان را بر سرنوشت انسان در تاریخ تعمیم دهد.

در اواخر قرن 19 اصول نظریه تکامل به طرز وسیعی بر جامعه شناسی حاکم شد. داروینیسم اجتماعی به سبب تأثیر بسزایی که اصل انواع داروین بر اندیشه و تفکر تکاملی گذاشت به این اسم نامیده شد. داروینیسم اجتماعی مفاهیمی را که توسط داروین عنوان شده بود برای تفسیر ماهیت که کارکرد جامعه به کار گرفت.



ادامه مطلب
تاريخ : ۱۳٩٢/٩/۱ | ٤:٤٥ ‎ب.ظ | نویسنده : دکتر سید محمود میرافضلی سریزدی | نظرات ()

نویسنده:سید محمد تقی موحد ابطحی 

مقاله ای که در زیر ارائه می شود مقاله ای است تحت عنوان جایگاه نظریه تکامل داروین(فرگشت) در علوم انسانی نوشته جناب آقای سید محمد تقی موحد ابطحی  عضو گروه فلسفه‏ ی علوم انسانی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه که در وبلاگ شخصی ایشان تحت عنوان تراوشهای فکری منتشر شده است. نویسنده در این مقاله به جایگاه نظریه تکامل داروین در علوم انسانی اشاره های بسیار خوبی کرده است.دلیل انتخاب این مقاله این بود که وبلاگ ما یک وبلاگ تخصصی در حوزه فرگشت است و لذا سعی بر آن داشته و داریم تا تاثیرات و دامنه این نظریه را در علوم مختلف در حد امکان نشان دهیم. البته اغلب مقالات این وبلاگ در حوزه بیولوژیک بوده ولی به هر حال سعی بر ان داشته و داریم تا ابعاد دیگر موضوع را نیز مورد بحث قرار دهیم.



ادامه مطلب
تاريخ : ۱۳٩٢/٩/۱ | ٤:٠٧ ‎ب.ظ | نویسنده : دکتر سید محمود میرافضلی سریزدی | نظرات ()

بی تردید علوم انسانی از نظریه تکامل داروین تاثیر پذیرفته است و متخصصین این علوم در نوشته های خود از مفاهیم آن استفاده کرده یا به آن اشاره کرده اند. البته متخصصین این علوم اظهار می دارند که برخی از مفاهیم این علم قبلا نیز توسط دانشمندان علوم انسانی مورد توجه قرار گرفته بود ولی داروین تمامی این مفاهیم را به صورت یکجا و در قالب یک نظریه مورد استفاده قرار داد. در روزهای اخیر بحثهای زیادی در خصوص برگزاری کنکره بین المللی علوم انسانی اسلامی در حال جریان است و رسانه های جمعی نیز در این خصوص اخبار مختلفی را منتشر کرده اند.در سلسله مقالاتی که در این وبلاگ به تدریج منتشر می شود سعی کرده و می کنیم تا برخی از موضوعات مطرح در حوزه علوم انسانی را مورد بررسی قرار دهیم.قبلا در خصوص مناظرات فیلسوفان تکامل گرا و خلقت گرا و ایده های آنها مطالبی را منتشر کرده ایم. این روال را در اینجا باز مورد توجه قرار خواهیم داد.

از آنجا که بنده در این خصوص اطلاعات زیادی ندارم بیشتر این مطالب به صورت باز انتشار برخی مقالات منتخب یا ترجمه برخی مطالب خواهد بود و امیدوارم دوستان و خوانندگان دانشمند این وبلاگ انده را در تقویت این مطالب یاری کنند.

برخی از موضوعات که در ادامه در حوزه علوم انسانی منتشر می شود به شرح زیر خواهند بود:

-جایگاه نظریه تکامل داروین (فرگشت) در علوم انسانی،

- داروینیسم اجتماعی



تاريخ : ۱۳٩٢/٩/۱ | ۱٢:٤٦ ‎ب.ظ | نویسنده : دکتر سید محمود میرافضلی سریزدی | نظرات ()