یکی از موضوعاتی که فرگشت گرایان و معتقدان به تکامل طبیعی به آن اشاره کرده و برای اثبات رابطه تاریخی و تکاملی بین انسان و موجودات دیگر به آن استناد می کنند ، موضوع اعضای باقیمانده در بدن Vestigial Organs است. آنها برای نامیدن این اعضا از این عبارات استفاده می کنند: unneeded parts( اعضایی که به آنها احتیاجی نداریم)، Useless Body Parts(اعضای بی استفاده بدن) و یا Vestigial Organs. در لغت انگلیسی vestige یعنی  نشان ، اثر، جاى پا، ردیا، ذره ، خرده ، بقایا...بر اساس این تفکر و ایده، بر اثر گذشت زمان و وقوع پدیده تکامل یا فرگشت، برخی از اعضای مهم اجداد ما !!!! کاربرد اصلی خود را از دست داده و بی استفاده شده و یا اینکه در بدن ما بی مصرف هستند.

نخستین بار که با یک گروه از آتئیستها در یکی از شبکه های اجتماعی آشنا شده و به بحث پرداختم، موضوع اصلی بحث همین موضوع بود و متعاقب این مباحثه که تا پاسی از شب طول کشید تصمیم به مطالعه عمیقتر نظریات فرگشت گرایان و نهایتا نوشتن سلسله مقالاتی در باب فرگشت شدم که منجر با تاسیس این وبلاگ شد. به همین دلیل موضوع اعضای کم مصرف دارای یک بعد تاریخی!!! برای بنده است..


 مبنای تئوری اعضای بیهوده

اینکه چند عضو  در بدن بیهوده تلقی می شوند مورد توافق کامل فرگشت گرایان نیست. برخی 5 عضور را کم مصرف می دانند و برخی 10 عضو...اینها مهم نیست بلکه اصل مطلب در این مقاله مورد بحث است...نام برخی از این اعضا که بیشتر مورد توافق آنهاست به شرح زیر است:

1- استخوان دنبالچه

2- آپاندیس،

3- دندانهای عقل،

4- پستان در مردان،

5- عضلات سیخ کننده مو در بدن،

6- لوزتین و لوزه سوم،

7- سینوسها،

8- موههای بدن و بخصوص موهای زاید،

9- ابروی سوم Plica semilunaris،

10- اعضای دیگر

استباط فرگشت گرایان این است که این اعضا در اجداد ما کاربردهای بیشتری داشته اند ولی به مرور زمان این اعضا کاربردهای خود را از دست داده اند و هم اکنون خاصیتی برای آنها وجود ندارد و یا اینکه کم خاصیت بوده و حتی در برخی موارد مضر و آزار دهنده هستند. ستخوان دنبالچه در اجداد خیالی انسان مثلا در اسبها، مهمترین شالوده دم را تشکیل می دادند ولی در انسان به عنوان یک موجود بدون دم، این استخوان دیگر ارزشی ندارد. یک مثال دیگر این است که سالیانه هزاران نفر در جهان به علت عفونت آپاندیس و یا عفونتها و مشکلات مرتبط با دندان عقل تحت عمل جراحی قرار می گیرند در حالیکه اگر بر فرض محال انسان اصالتا فاقد این اعضا بود مشکلی برای سلامت او و ادامه جیاتش پیش نمی آمد.

 در این خصوص استنادات فسیل شناسی، آناتومیک و فیزیولوژیک  متعددی وجود  دارد که همگی با هدف  نشان دادن وجود این اعضا در حیوانات دیگر از یک سو و اهمیت بسزای آنها در حیوانات از سوی دیگر مطرح شده اند.

پاسخ به این ابهام

1- کاهش تدریجی نام این اعضا در تاریخ:   در اواخر قرن هیجده، دانشمندان فرگشت گرا به بیش از 150 عضو بیهوده در بدن اعتقاد داشتند ولی با پیشرفت علم پزشکی و بیولوژی، کاربردهای بسیاری از این اعضا شناخته شد و اکثریت قریب به اتفاق آنها از لیست خارج شد..با این حساب می توان پیش بینی کرد که با توسعه هر چه بیشتر علم پزشکی کاربردهای حیاتی تمامی این اعضا شناسایی شود،

2- کاربردهای مهم برخی از این اعضا: بسیار عجیب است ولی به هر حال رخ داده!!!فرگشت گرایان عقیده دارندکه برخی اعضا مثل آپاندیس یا لوزتین و حتی آدنوئید و ... اعضایی بیهوده یا بدون مصرف هستند در حالیکه اصلا اینطور نیست. برای اثبات ارزش اینها به آخرین دستاوردهای علمی در خصوص چند فقره از این اعضا اشاره می شود:

الف) آپاندیس

آپاندیس عضوی است که در بخش ابتدایی روده بزرگ واقع است. فرگشت گرایان ادعا می کنند که این عضو، باقیمانده عضو دیگری به اسم سکوم  cecum است که در اجداد انسان ارزش بسیار زیادتری داشته ولی الان در انسان فاقد ارزش بوده و حتی به خاطر موارد متعدد عمل جراحی ، عضوی مضر است. تحقیقاتی که در سال 2013 منتشر شده ارتباط بین آپاندیس و سکوم را رد می کند.( Smith H. F., Parker W., Kotzé, S. H., Laurin, M. (2013). "Multiple independent appearances of the cecal appendix in mammalian evolution and an investigation of related ecological and anatomical factors". Comptes rendus Palevol. doi:10.1016/j.crpv.2012.12.001.)

در خصوص ارزش آپاندیس نیز روز به روز اطلاعات بیشتری منتشر می شود. اجمالا آنکه این عضو در دوران جنینی و ابتدای کودکی، نقش بسیار مهمی در سیستم ایمنی بدن دارد.در این خصوص صدها مقاله تاکنون منتشر شده است. نقش دیگر این عضو در بقا و رشد باکتریهای مفید در دستگاه گوارش و روده بزرگ است. نقش دیگری که اخیرا شناخته شده آن است که در برخی موارد جراحی از این عضو برای ترمیم بافتهای از بین رفته به کار می رود. آقای Loren G. Martin در مقاله ای تحت عنوان نقش آپاندیس در بدن، به کارکردهای مختلف این عضو اشاره کرده است(What is the function of the human appendix? Did it once have a purpose that has since been lost? ).در سایت ویکی پدیا نیز در این خصوص مطالب بسیار با ارزشی ارائه شده است:

لینک سایت ویکی پدیا در باره آپاندیس

ب) لوزتین و آدنوئید: لوزتین در انتهای حلق قرار دارند و معمولا با آسانی قابل مشاهده نیستند ولی وقتی به علت یک عفونت یا التهاب ، اندازه آنها بزرگ می شود به راحتی می توان آنها را مشاهده کرد. بر خلاف این دو، آدنوئید یا لوزه سوم به علت قرار گرفتن در مجرای بین بینی و حلق ،حتی در شرایط التهاب نیز به اسانی قابل مشاهده نیست و نیاز به ابزارهای خاص دارد

نقشها:

این دو عمدتا از بافت لنفاوی تشکیل شده اند و بدین لحاظ اکثر فیزیولوژیستها اعتقاد دارند که در سیستم ایمنی بدن و ساخت آنتی بادیها نقش بسیار مهمی دارند. در این خصوص مقالات بسیار زیادی در مجلات معتبر جهان نوشته شده است ولی یک نکته مشترک در تمامی این مقالات این است که همه محققان اذعان دارند نقشهای این دو عضو در بدن هنوز به طور کامل شناخته نشده و آنها با معماهای زیادی روبرو هستند. برداشتن این دو عضو با عمل جراحی در کودکان معمولا مشکل زیادی ایجاد نمی کند (و البته شاید مشکلاتی ایجاد می کند که زیاد در علم پزشکی امروز شناخته شده نیست) ولی با اینحال هیچ کسی نمی تواند با ضرس قاطع بگوید که این دو ، اعضایی بیهوده یا کم مصرف هستند. برای مطالعه بیشتر در این خصوص مقالات زیر را پیشنهاد می دهیم:

Tonsils and Adenoids

 ADENOIDS and Tonsiles

نتیجه گیری:

علم پزشکی با سرعت چشم گیری در حال پیشرفت است و همه روزه اطلاعات ما در باره کارکرد اعضای مختلف افزایش می یابد. این پیشرفتها سبب شده تا تعداد اعضای به اصطلاح بیهوده یا ب مصرف در اواخر قرن 18 امروزه به چند عضو برسد در حالی که همین الان نیز اکثر دانشمندان در خصوص کارکرد این اعضا ، مقالات متعددی نوشته اند .

فرگشت یا تکامل یا تغییر تدریجی ژنوتیپ و فنوتیپ موجودات که اساس نظریه داروین و نئودروین است بر پایه های سستی قرار دارد  و ایده اعضای بیهوده یا اعضای باقیمانده نیز از اساس ، غلط و بدون توجیه است



تاريخ : ۱۳٩٢/٤/۳ | ۱٠:٥۳ ‎ب.ظ | نویسنده : دکتر سید محمود میرافضلی سریزدی | نظرات ()