سایت فرگشت ، سایتی است تخصصی که به شرح و بررسی موضوع فرگشت از دیدگاههای مختلف می پردازد. در این سایت که البته جزو سایتهای فبلتر شده است، مطالب متنوعی در خصوص موضوع فرگشت وجود دارد. سطح مطالب این ساده و قابل فهم برای عموم است و از مقالات پیچیده و خیلی فنی که درک آن برای افراد عادی سخت باشد خبری نیست. نام و هویت نویسنده یا نویسندگان  این سایت نیز مانند اکثر قریب به اتفاق سایتهای فرگشت گرا  و آتئیست نامشخص است . در لیست مطالب منتشر شده در این سایت چند مقاله قابل تامل وجود دارد که فکر می کنم مطالب مرقوم در آن اغلب در مقالات قبلی این وبلاگ مورد نقد و بررسی دقیق قرار گرفته ولی به هر حال مطالعه مطالب آن خالی از لطف نیست. در اینجا یکی از مقالات این وبلاگ تحت عنوان  برداشت‌های نادرست از فرگشت را منتشر و آن را مورد بررسی و نقد قرار می دهیم


فرگشت (تکامل) نظریه‌ای علمی و مجموعه‌ای از واقعیت‌‌هایی است که این نظریه در پی توضیح و تشریح آن‌هاست. جانداران پیوسته در حال تغییر و تحول‌اند و فرگ در پی درک چگونگی و اساس این تغییر و تحول است. نظریه‌ی فرگشت از راه انتخاب طبیعی، که داروین حدود ۱۵۰ سال پیش آن را تشریح کرد، توضیحی برای این تغییر و تحول همیشگی است. البته، این نظریه طی سال‌های اخیر پخته‌تر شده و اکنون یکی از استوارترین و موثرترین اندیشه‌های علمی محسوب می‌شود که تاکنون علم برای بشر به ارمغان آورده است . به بیان ریچارد داوکینز، جانورشناس بریتانیایی، «اگر جاندارانی از سیاره‌های دیگر می‌خواستند سطح توسعه هوشی ما را بسنجند، نخستین چیزی که می‌خواستند بدانند این بود که آیا ما تا به حال فرگشت را کشف کرده ایم.»

شواهد زیادی از فرگشت پشتیبانی می‌کنند . امروزه بر عکس زمان داروین، این شواهد به بقایای فسیلی محدود نمی‌شوند. زیست‌شناسی مولکولی شواهد محکمی بر تایید آن فراهم کرده است . با وجود این، برخی برداشت‌های نادرست باعث شده‌اند که برخی از افراد آن را نپذیرند و برخی سخنان غیر علمی را به عنوان شواهدی علمی علیه فرگشت عرضه کنند . اغلب این افراد تلاش می‌کنند از «جنبه منفی معلومات بشر» برای اثبات ادعاهای خود بهره گیرند. به عبارت دیگر، آنان توان اثبات ادعای خود را ندارند، بلکه همواره تلاش می‌کنند نقص‌های احتمالی یک نظریه را دلیل ادعای خود مطرح کنند. اما با افزایش آگاهی ما از فرایندهایی که حیات را پیش می‌برند، بسیاری از این نقص‌ها که در واقع مجهول‌های ما و نه نقص‌های فرگشت بوده‌اند، رفع شده‌اند.

در این مقاله، برخی از مهم‌ترین برداشت‌های نادرست از فرگشت، گردآوری و بررسی شده‌اند.

۱. فرگشت یک حقیقت یا قانون علمی نیست بلکه فقط یک نظریه است.

نظریه فرگشت به ما می‌گوید که حیات در زمین چگونه تغییر پیدا کرده است. در بیان دانشمندان، «نظریه» (Theory) آن گونه که در زبان محاوره به کار می‌بریم، به مفهوم حدس و گمان نیست، نظریه‌های علمی، توضیحی برای پدیده‌های طبیعی هستند که به صورت منطقی از مشاه‌ها و فرضیه‌های قابل آزمایش به دست می‌آیند. فرگشت زیستی بهترین توضیح علمی برای مشاهده‌های بی‌شماری است که ما هر روزه در جهان زنده با آن‌ها روبه رو می شویم.

دانشمندان در اغلب موارد برای توصیف یک مشاهده، از واژه «حقیقت» (Fact) استفاده می‌کنند. اما حقیقت در واقع به یک پدیده طبیعی می‌گویند که مشاهده‌ها همواره آن را تایید می‌کنند. برای مثال، ۲۲۵ روز طول می‌کشد تا زهره یک دور به گرد خورشید بچرخد. بنابراین، فرگشت را که در واقع تغییر پیوسته سیمای حیات است، می‌توان یک حقیقت علمی نیز در نظر گرفت. بقایای فسیلی و شواهد فراوان دیگری که قابل آزمایش نیز هستند، ثابت می‌کنند فرگشت طی زمان رخ داده است. هر چند کسی این تغییرها را با چشم خود مشاهده نکرده است، اما شواهد غیر مستقیم، روشن، صریح و در خور توجه هستند.

همه‌ی رشته‌های علمی در اغلب موارد بر شواهد غیر مستقیم متکی هستند. فیزیک‌دانان هنوز نتوانسته‌اند ذره‌های درون اتم‌ها رابه طور مستقیم مشاهده کنند، اما کسی در وجود آن‌ها شکی ندارد و دانشمندان درباره‌ی ویژگی‌های آن‌ها پژوهش می‌کنند.

« قانون» (Law) علمی، توصیفی است برای این که یک پدیده‌ی طبیعی در شرایط معین چگونه رخ خواهد داد. اما نظریه، آن پدیده‌ی طبیعی را توضیح می‌دهد. برای مثال، قانون‌های ترمودینامیک آن چه را توصیف می‌کنند که در شرایط معین رخ می‌دهد، اما نظریه‌های ترمودینامیک توضیح می‌دهد که این واقعیت‌ها چرا رخ می‌دهند.

قانون‌ها مانند حقیقت‌ها و نظریه‌ها، با به دست آمدن داده‌های بهتر می‌توانند تغییر کنند. بنابراین، تصور نکنید یک قانون علمی تغییر ناپذیر است و فقط نظریه‌ها هستند که قطعیت علمی ندارند. به علاوه، نظریه‌ها با به دست آمدن شواهد بیش‌تر به قانون تبدیل نمی‌شوند، بلکه روز به روز کامل‌تر و روشن‌تر می‌شوند. نظریه‌ها هدف نهایی علم هستند‌.

 پاسخ: بخشی از فرگشت و از جمله آن بخش که به موضوع موتاسیون نقطه ای یا منطقه ای، رفتار ژنها ، مضاعف شدن ژنها و ...اشاره می کند  جزو حقایق علمی است ولی  آن بخش که در صدد اثبات فرگشت موجودات خیلی ساده و اولیه به موجودات پیشرفت تر است به شدت مورد بحث است و در آن شبهها و اشکالات علمی فراوانی مطرح شده تا حدی که باور آنها به غایت مشکل و بلکه غیر ممکن است

۲. تعداد زیادی از دانشمندان نظریه فرگشت را نپذیرفته‌اند.

این طور نیست. اجماع علمی درباره فرگشت شگفت‌انگیز است. آن دسته از دانشمندانی که سخنان آنان به عنوان مخالفان نظریه‌ی فرگشت مطرح می‌شود، در خود فرگشت شکک ندارند، بلکه جنبه‌هایی از چگونگی فرگشت را نمی‌پذیرند. برای مثال، برخی از زیست‌شناسان در این مورد با هم اختلاف نظر دارند که سرعت تغییر گونه‌ها همواره ثابت و تدریجی است، یا این که پس از گذشت دوره‌ای طولانی از تغییرهای کوچک، تغییرهای ژرف‌تری روی می‌دهند. چنین اختلاف نظرهایی درسایر شاخه‌های علم نیز دیده می‌شود.

 پاسخ:با این جملات موافقم. اکثر دوستان و همکاران بنده در موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی با موضوع فرگشت به طور کلی موافقند.البته پذیرش یا عدم پذیرش نظریه فرگشت در این وبلاگ مد نظر نبوده بلکه سعی شده تا به صورت بسیار نزدیک و دقیق جنبه های مختلف این نظریه را مورد توجه و بررسی قرار دهیم.

۳. بقایای فسیلی پر از «حلقه های گمشده» است.

منظور از حلقه‌های گمشده، فسیل‌های جاندارانی است که بینابین جانداران شناخته شده قرار می‌گیرند. هر چند در قرن نوزدهم حلقه‌های گمشده مهمی در شواهد فسیلی وجود داشت، اما بسیاری از آن‌ها به تدریج پیدا شدند. از جمله آن‌ها می‌توان به «آرکئوپتریکس» اشاره کرد که جانوری بینابین خزندگان و پرندگان بوده است. نیاکان وال‌ها، چهار پا داشتند و روی زمین راه می‌رفتند و جانداران بینابین آن‌ها Ambulocetus و Rodhocetus امکان گذار از زندگی خشکی به زندگی آبی را برای آن‌ها فراهم کردند. فسیل‌هایی که به تازگی کشف شده‌اند، این نظریه را تایید می‌کنند.

با وجود این، برخی از تغییرهایی که در جمعیت‌ها رخ داده‌اند، ممکن است آن اندازه سریع روی داده باشند که فسیلی از آن‌ها بر جای نمانده باشد. به علاوه از بسیاری از جانداران، به علت عادت‌های خاصی که داشتند، به دلیل شرایط محیطی و یا به این دلیل که هیچ بخشی از پیکر آن‌ها قابلیت فسیل شدن نداشته، فسیلی بر جای نمانده است. البته،‌ فسیل‌های جانداران بین ماهی‌های ابتدایی و دوزیستان، دوزیستان و خزندگان، خزندگان و پستانداران، و پرندگان و خزندگان به روشنی از نظریه‌ی فرگشت حمایت می‌کنند. صرف نظر از مدارک فسیلی،‌ یافته‌های زیست‌شناسی مولکولی نظریه فرگشت را بیش از پیش تقویت کرده‌اند.

 پاسخ:این دلایل  قانع کننده نیست. قبلا در باره این موضوع بحثهای مفصلی در این وبلاگ صورت گرفته و مثلا به طور واضح نوشتیم که اگر بخواهیم بر طبق نظر آقای داوکینز ، شامپانزه را نزدیکترین جد انسان بنامیم برای از بین بردن تفاوتهای بسیار زیاد و شگرف فنوتیپی، رفتاری و ژنتیکی بین آنها یک یا چند موجود حد واسط را معرفی کرده و فسیلهای آنها را بررسی کنیم.(رجوع کنید به مقاله فسیلهای بینابینی)

۴. جانداران، چه در سطح کالبدشناسی، سلولی و چه در سطح مولکولی، پیچیدگی بسیار زیادی دارند که به وجود آمدن آن از راه فرگشت غیرممکن به نظر می‌رسد .

برخی از مخالفان فرگشت عنوان می‌کنند ، بعضی نظام‌ها آن اندازه پیچیده‌اند که شکل‌گیری آن‌ها با تغییرها و اصلاح‌های متوالی مشکل به نظر می‌آید. آنان به عنوان مثال به تله موش اشاره می‌کنند که تشکیل شده از: (۱) قطعه‌ای چوب به عنوان پایه؛ (۲) یک قطعه سیم فلزی که موش را له می‌کند؛ (۳) فنری که نیروی لازم را فراهم می‌سازد؛ (۴) گیره‌ای که فنر را آزاد می‌‌کند؛ (۵) میله‌ای که به گیره متصل است و قطعه سیم فلزی را عقب نگه می‌دارد.

آنان می‌گویند با هیچ کدام از قطعه‌های یک تله‌موش به تنهایی نمی‌توان موشی را به دام انداخت. پیش از این کار، همه این قطعه‌ها باید در موقعیت مناسب کنار یکدیگر قرار بگیرند. بنابراین، بسیار بعید به نظر می‌رسد، تغییرهای اندک و متوالی بتوانند نظام‌های پیچیده‌ای به وجود آورند. زیرا اگر هر یک از پیش‌سازه‌ها‌ی یک نظام پیچیده، یک بخش ضروری را نداشته باشند، نمی‌توانند عملی را انجام دهند.

این گروه ادعا می‌کنند انتخاب طبیعی فقط نظام‌هایی را بر می‌گزیند که از پیش وجود داشته باشند. بدون شک یک نظام ناکارآمد و ناقص انتخاب نخواهد شد. چنین نظام‌هایی را در همه جای جهان زنده مشاهده می‌کنیم. تاژک باکتری‌ها نمونه خوبی است. تاژک‌ها رشته‌های شلاق مانند درازی هستند که یک موتور مولکولی آنها را می‌چرخاند. تاژک با یک مفصل پروتئینی به موتور متصل می‌شود. پروتئین‌هایی که به عنوان تثبیت کننده عمل می‌کنند، موتور را در مکان خود نگه می‌دارند. قطعه‌های دیگر نیز به عنوان «بوش» عمل می‌کنند و «شافت» متحرک را در غشای باکتری نگه می‌دارند. بنابراین برای این که یک تاژک کار کند، بیش از ۱۲ نوع پروتئین متفاوت لازم است. در غیاب هر یک از این پروتئین‌ها، تاژک کار نمی‌کند یا حتی سلول‌ها نمی‌تواند آن را بسازد.

برای پاسخ دادن به این ابهام، از همین مثال تله‌موش بهره می‌گیریم. دو قطعه از آن (گیره و میله فلزی) را در نظر بگیرید. با این دو قطعه شما تله موش ندارید، اما می‌توانید از آن‌ها به عنوان گیره‌ی کاغذ استفاده کنید. از گیره‌ی برخی از تله‌موش‌ها نیز می‌توان به عنوان قلاب ماهی‌گیری استفاده کرد. از قطعه چوب تله‌موش نیز می‌توان در کارهای گوناگونی بهره گرفت. بنابراین، قطعه‌های یک ماشین پیچیده به تنهایی می‌توانند کاربردهای متفاوت، اما مفیدی داشته باشند.

فرگشت ‌از راه کپی کردن، اصلاح کردن و ترکیب‌کردن پروتئین‌های از پیش موجود، ماشین‌های بیوشیمیایی پیچیده‌ای را به وجود آورده که پیش از این برای کارهای دیگری از آن استفاده می‌شده است. برای مثال، بار دیگر به تاژک باکتری‌ها دقت کنید. تعداد اندکی از پروتئین‌های این ماشین، می‌توانند در غیاب بقیه‌ی پروتئین‌های آن نیز کار مفیدی را انجام دهند. این پروتئین‌ها در بسیاری از باکتری‌ها به عنوان ابزاری برای تراوش سم به بیرون از باکتری به کار می‌روند. اگر چه این پروتئین‌ها به تنهایی کارهای متفاوتی را انجام می دهند، اما انتخاب طبیعی آن‌ها راحفظ می‌کند.

پروتئین‌های کلیدی انعقاد خون نیز چنین وضعیتی دارند. در واقع، آن‌ها نمونه‌های اصلاح شده‌ی پروتئین‌هایی هستند که در دستگاه گوارش نقش بازی می‌کنند. پروتئین‌های سازنده‌ی عدسی چشم، آنزیم‌هایی مانند «لاکتات دهیدروژناز» و «انولاز» هستند که پیش از فرگشت چشم وجود داشته‌اند، اما فرگشت با کنار هم قرار دادن آن‌ها به شیوه‌ای جدید، نقش جدیدی به آن‌ها بخشیده است.

عدسی‌های چشم از سلول‌های بافت پوششی به وجود می‌آیند و دارای پروتئین‌های محلول (از جمله دو آنزیمی که نام برده شد) در غلظت بسیار بالا هستند. غلظت نسبی این پروتئین‌ها از حاشیه عدسی به سمت مرکز آن تغییر می‌کند. همین تغییر است که کارآیی عدسی را در متمرکز کردن نور، به همراه دارد. این پروتئین‌ها از بقیه‌ی پروتئین‌ها شفاف‌تر نیستند، بلکه چگونگی توزیع غلظت آن‌ها در چشم و سازمان‌یابی ویژه‌ی آن‌ها در کنار یکدیگر، این توان ویژه را به آن‌ها بخشیده است.

بنابراین، فرگشت با تغییر میزان تولید، چگونگی توزیع و سازمان‌یابی مولکول‌های از پیش‌موجود، دست به نوآوری می‌زند و لازم نیست همه چیز از صفر شروع شود.

 پاسخ: به نظر من این اشکال یکی از مهمترین اشکالاتی است که به موضوع فرگشت وارد شده است و استناداتی که نویسنده محترم مطرح کرده برای توجیه این موضوع کافی به نظر نمی رسد. موضوع تولید نخستین ملکولهای حیاتی در سوپ بنیادین نخستین معضل حل نشده تکامل گرایان است.( رجوع کنید به مقاله » آبیوژنزیس :: ۱۳٩۱/۵/٢٧) در مرحله بعد چگونگی فرگشت نخستین ملکولهای فرضی به نخستین موجود زنده است که هنوز در هیچ آزمایشگاهی شبیه سازی و تبیین نشده است. همینطور باید اذعان کرد که فرگشت ساده ترین موجود زنده به موجود عالی تر و عالی تر غیر قابل اثبات است

۵. بیشتر جهش‌های DNA مضرند. بنابراین انتخاب طبیعی آن‌ها را حذف می‌کند. جهش‌هایی که باعث مقاومت باکتری‌ها به آنتی‌بیوتیک‌ها می‌شوند، فقط بر فرایندهای شیمیایی تاثیر می‌گذارند. حال آن که تغییر‌های فرگشتی بزرگ، ‌به جهش‌هایی نیاز دارند که تغییرهای کالبدشناختی مفیدی ایجاد کنند. یک یا دو جهش (حتی در صورتی که مفید باشند) نیز نمی‌توانند چنین تغییرهایی را ایجاد کنند.

کشف ژن‌های HOM و HOX در جانوران گوناگون (از جمله اسفنج‌ها ، مگس سرکه و پستاندران) نشان داد که گاهی حتی یک جهش، می تواند باعث تغییرهای کالبد‌شناختی ژرفی شود. این ژن‌ها طرح پیکری یک جاندار (یعنی تفاوت اساسی که بین یک حلزون و یک پشه یا یک اسفنج و یک عنکبوت وجود دارد) را در فرمان خود دارند؛ و فعال یا غیر فعال بودن آن‌ها، در قطعه‌قطعه ‌شدن بدن و تولید پیوست‌هایی مانند شاخک، پا و بال دخالت دارند. جهش در این ژن‌ها با پدیده‌هایی نظیر حذف پا در مارها، تغییر باله‌‌های لب‌دار به دست و ایجاد آرواره در مهره‌داران ارتباط دارد.

البته، ‌امروزه دانشمندان برای تشریح ویژگی‌های جانداران تنها بر جهش‌های نقطه‌ای و انتخاب طبیعی تکیه ندارند و از فرایندها و ساز و کارهای گوناگونی بهره می‌گیرند که داروین از آن‌ها اطلاع نداشت. از جمله جا‌به‌جایی ژن، هم‌زیستی اندامک‌هایی نظیر میتوکندری و کلروپلاست، دوتایی شدن ژن، نقش ژن‌های تنظیمی، بازآرایی کروموزومی، پردازش گزینشی mRNA (قطعه ژن‌های کارآمد می‌توانند به شیوه‌های جدیدی به یکدیگر متصل شوند). ساختار ماجولی پروتئین‌ها نیز راه را برای آفرینش پروتئین‌هایی با کارهای جدید هموار کرده است.

 

پاسخ: در اینجا ابهامات زیادی وجود دارد که باید رفع شود. نخستین ژن چه ژنی بوده و چگونه به وجود آمده؟ نخستین موجود زنده چه موجودی بوده و چند ژن داشته؟ موجودی که در اثر فرگشت از او بوده چه موجودی بوده و چند ژن داشته؟ افزایش ژنی که بین او دو رخ داده با چه مکانیسمی بوده؟ و همینطور تا موجودات عالی تر...واقعی این است که فاصله ژنوم بین ساده ترین موجود تا پیچیده ترین آنها یعنی انسان خیلی زیاد است و با کلی گویی نمی توان این فاصله را توجیه کرد. شاید یک کار درست این باشد که فرگشت گرااین که بحمدالله در سرتاسر عالم دارای نفوذ و امکانات بسیار هستند با یک حرکت گروهی منطم مرحله به مرحله این موجودات را سنتز کننند و در محیط ازمایشگاهی و تحت شرایط مناسب آنها را به یکدیگر فرگشت نمایند !!! در خصوص نقایص و اشکالات هر ابزار هم قبلا توضیح داده ایم

۶. بر اساس قانون دوم ترمودینامیک، سیستم‌ها با گذشت زمان بی‌نظم‌تر می‌شوند. بنابراین، سلول‌های زنده نمی‌توانند از مواد بی‌جان به وجود آمده، و جانداران پرسلولی نمی‌توانند از جانداران تک‌سلولی فرگشت یافته باشند.

این استدلال از برداشت نادرستی از قانون دوم ترمودینامیک ناشی می‌شود. اگر این استدلال درست باشد، کانی‌ها و دانه‌های برف نیز هرگز نباید تشکیل شوند، زیرا آن‌ها نیز ساختار پیچیده‌ای هستند که خود به خود از اجزای بی‌نظم به وجود می‌آیند.

قانون دوم ترمودینامیک در واقع می گوید، انتروپی کل یک سیستم بسته (سیستمی که هیچ‌گونه مبادله‌ی انرژی یا ماده ندارد)، نمی‌تواند کاهش یابد. آنتروپی یک مفهوم فیزیکی است که اغلب به طور اتفاقی به بی‌نظمی معنا می‌شود، اما مفهوم این واژه با آنچه که در محاوره به کار می‌رود، بسیار متفاوت است.

به علاوه، قانون دوم اجازه کاهش آنتروپی را در بخش‌هایی از سیستم می‌دهد، در حالی که بخش‌های دیگر دچار افزایش آنتروپی می‌شوند. بنابراین، کل سیاره‌ی ما می‌تواند متحمل افزایش پیچیدگی شود، زیرا نور و گرمای خورشید وارد آن می‌شود. جانداران نیز می‌توانند با دریافت انرژی از مواد زنده و غیر زنده، بر پیچیدگی خود بیفزایند.

۷. با محاسبه ریاضی می‌توان دریافت که تشکیل حتی یک مولکول زیستی (یک آنزیم) به طور تصادفی ممکن نیست.

مخالفان نظریه‌ی فرگشت عنوان می‌کنند، یک آنزیم دست کم از ۱۰۰ اسید آمینه تشکیل شده است. از آن جا که ۲۰ اسید آمینه متفاوت وجود دارد، ۱۰۰ ۲۰ ترکیب متنوع از اسید آمینه وجود خواهد داشت و احتمال ایجاد توالی خاص، حدود ۱ در ۱۰ با ۱۳۰ صفر جلوی آن است.

این محاسبه بسیار دقیق و جالب است، اما یک محاسبه وقتی ارزشمند است که فرض‌های مرتبط با آن، فرض‌های درستی باشند. اشتباه این استدلال این است که برای تشکیل یک‌باره یک آنزیم جدید، به یک توالی خاص نیاز دارد. اما در نظر نمی‌گیرد که بهبود تدریجی آنزیم‌های مفیدی که از پیش وجود داشته‌اند، می‌تواند به ایجاد تدریجی آنزیم‌هایی با ویژگی‌های جدید بیانجامد. تغییرهای کوچک در توالی اسیدآمینه‌های یک آنزیم می‌تواند به تشکیل آنزیم‌های بینابینی منجر شود که کار زیستی خود را نیز انجام دهند.

در سال‌های اخیر، باکتری‌ها دارای آنزیم‌های جدیدی شده‌اند که به آن‌ها امکان اثرگذاری بر ترکیب‌های صنعتی سمی را بخشیده‌اند. هیدروکربن‌های کلردار و فلوردار، که پیش از این در طبیعت وجود نداشتند، از جمله این ترکیب‌ها هستند. یکی از آنزیم‌ها که نایلون هیدرولاز نام گرفته، حاصل «جهش تغییر چارچوب» است . این نوع جهش، کل ساختمان یک پروتئین را تغییر می‌دهد. بنابراین، آنزیم جدید شاهکار تازه فرگشت است که حتی در نتیجه یک تحول (نه تدریجی) به وجود آمده است. البته همان‌گونه که انتظار می‌رود، کارایی این آنزیم در مقایسه با سایر آنزیم‌ها بسیار پایین است. اما آن چه که اهمیت بیش‌تری دارد، این است که این گونه آنزیم‌ها کار می‌کنند. در گام‌های بعدی، کارایی این آنزیم‌ها می‌تواند بهبود پیدا کند.



تاريخ : ۱۳٩٢/٦/۱٥ | ۱٢:۱٦ ‎ق.ظ | نویسنده : دکتر سید محمود میرافضلی سریزدی | نظرات ()
.: Weblog Themes By VatanSkin :.