آیا تفاوتهای انسان و شامپانزه ناچیز است؟

واقعا چگونه می توان برخی ادعاها را باور کرد؟ برخی به قدری با موضوع فرگشت سطحی و بدون تعمق برخورد می کنند که از یک سو سبب خنده و شوخی و از سوی دیگر سبب حیرت می شود. موضوع وقتی حالت جدی می گیرد و به نگارش این ایده ها و ادعاها در سایتها تبدیل می شود درجه این حیرت بیشتر می شود. به عنوان مثال هنگام مشاهده سایت فرگشت(که در مقاله قبلی معرفی شد) به مطلب کوتاهی در باره شباهت انسان و شامپانزه برخوردم که برای من خیلی عجیب بود لذا در صدد بر آمدم تا این مطلب را در این وبلاگ منتشر کنم. همچنین تصمیم گرفتم تا با جستجویی در مقالات و نوشتجات، لیستی از تفاوتهای انسان و شامپانزه را تهیه کنم . قاعدتا آن چیزی که در اینجا ارائه می شود همه مطلب نیست و دوستان محترم نیز ممکن است به برخی مطالب و تفاوتها اشاره کنند. 


تصویر گرافیکی نصف انسان نصف شامپانزه. برای اینکه متوجه شباهت انسان با دیگر ایپ‌ها Ape (کَپی) مانند شامپانزه؛ گوریل و اورانگوتان شویم لازم نیست زیست‌شناس باشیم. به جز برخی تفاوت‌ها در اندازه و موی اضافه، اندام‌های ما به وضوح به هم شباهت دارند.

البته این شباهت تنها ظاهری نیست. برای نمونه شمپانزه‌ها از ابزار استفاده می‌کنند و استفاده از آنرا به کودکان خود می‌آموزند. آنها سلسله مراتب اجتماعی خاص خود را دارند. و اگرچه نمی‌توانند سخن بگویند ولی قادر به یادگیری زبان اشاره هستند. نیاکان مشترک ما و آنها چیزی در حدود ۶ میلیون سال پیش زندگی می‌کرده‌اند و کم‌کم از هم منشعب شده‌اند. مواد ژنتیکی انسان و شامپانزه تنها چند درصد با هم اختلاف دارد.

پاسخ: 

اگر همین طور به طور سطحی به ظاهر شامپانزه و انسان نگاه کنیم و مقالات را سهل انگارانه و با نساهل و تسامح مرور کنیم نتیجه ای جز این عایدمان نمی شود ولی اگر عمیقتر به موضوع نگریسته و اطلاعاتی که تاکنون در باره تفاوتهای انسان و شامپانزه منتشر شده است را به دقت بررسی کنیم نتیجه ای که عاید می شود خیلی متفاوت است. 

قبل از آنکه دلایل اصلی را ارائه دهم بد نیست به یک لطیفه قدیمی اشاره کنم. از کسی پرسیدند که هواپیما رباها چگونه یک هواپیما را با این عظمت می دزدند..او گفت این کار خیلی ساده است...آنها اجازه می دهند تا هواپیما به آسمان برود و وقتی کوچک شد آن را می گیرند و در جیب خود می گذارند!!!( ببخشید اگر نتوانستم آن را به صورت خنده دار و اصیل بنویسم!! ولی امیدوارم مفهوم مطلب را منتقل کرده باشم)..غرض از این لطیفه این است که برای درک تفاوتهای دو موجود نباید از دور و سطحی به قضیه نگاه  کرد بلکه بر عکس باید خیلی جزیی و دقیق به موضوع نگاه کرد زیرا امکان زیادی وجود دارد که نتیجه متفاوت و بلکه متضادی به دست آید ،یعنی اتفاقی که این نوشتار نمونه ای از آن است. با این مقدمه به تفاوتهای انسان و شامپانزه اشاره می کنم:

تفاوتهای انسان و شامپانزه

1- وزن: شامپانزه بالغ بین 40 تا 60 و انسان بالغ بر اساس گونه های مختلف بین 60 تا 80 کیلوگرم،

2- قد: شامپانزه نر تا 160 و ماده ها تا 130. انسان مذکر تا 190 و ماده تا 180 سانتی متر،

قدرت بدنی: ماهیچه های شامپانزه ها بسیار قوی است و لذا زورشان 5 تا 6 برابر انسانهاست. مثلا در سال 1924 در باغ وحشی در نیویورک، یک شامپانزه 75 کیلوگرمی  384 کیلوگرم نیرو بر دستگاه نیروسنج وادر کرد در حالیکه همین مقدار را یک انسان 95 کیلوگرمی توانست وارد کند،

3- پوشش بدن: شامپانزه: موههای تیره و ضخیم در سرتاسر بدن به جز کف دستها و پاهها، صورت ، انگشتان و پنجه پا. صورت شامپانزه در حین رشد موههای خاکستری رنگ در می آورد، انسانها فقط بر روی سر و اندکی صورت و زیر بغل و ظهار و در مردان بیشتر از زنان بر روی پاهها و دستها. موههای پوشاننده بدن انسانها اغلب ظریف هستند.

4- دنده ها: انسان 12 جفت دنده و شامپانزه 13 جفت دنده،

5- شست پا: شامپانزه در هر پا دو شست دارد و انسان یک شست،

6- دوره آبستنی: انسان 9 ماه ، شامپانزه: 8 ماه،

7- دوره شیر دهی: انسان دو سال و شامپانزه سه سال،

8- زمان بلوغ: انسان مذکر 15 سالگی  و مونث 9 سالگی و در شامپانزه 8 تا 10 سالگی،

9- طول عمر: شامپانزه حداکثر  50 سال، انسان تا یکصد سال،

10- تغذیه: شامپانزه گیاهخوار و گهگاه گوشتخوار، انسان گیاهخوار و گوشتخوار،

11- قدرت ابزار سازی: شامپانزه: ساخت ابزارهای ساده مثل نیزه های کوچک ..قدرت انسان: نامحدود،.. این موجودات بسیار هوشمند و قادر به انجام بازی های نمادین، حل مسائل و همچنین انجام رفتارهای پیچیده ای همچون Social Signal و یادگیری هستند به عنوان مثال استفاده از ابزار برای نمونه های مختلف در بین اینان اثبات شده است. این اعمال شامل استفاده از طناب، سنگ، شاخه ها و گیره ها و... بوده است. ولی هرگز مشاهده نشده است که میمونی قادر به ساخت و یا اختراع وسیله باشند (گرچه حداقل یک بیولوژیست قادر شده است که به شامپانزه طرز ساختن سنگ چخماق و طریقه استفاده از آن را همانند هوموها آموزش دهد)

12- همزیستی اجتماعی: هر دو به صورت اجتماعی زندگی می کنند،

13- نحوه راه رفتن بر روی زمین: شامپانزه: چهار دست و پا. آنها فقط مسافت کوتاهی را می توانند بر روی دو پا راه بروند..انسان: راه رفتن بر روی دو پا و فقط مقدار کمی به صورت چهار دست و پا . شامپانزه پنجه رو هستند ولی انسانها بر روی کف پا قدم راه می روند. شامپانزه ها از قسمت بیرونی کف پایشان استفاده می کنند و انسانها از همه کف پای خود،( مقاله تکمیلی در خصوص تفاوت پای انسان و میمون) (مقاله تکمیلی در باره تفاوت دست انسان و میمون)

14- سلسله مراتب قدرت: در شامپانزه و انسانها وجود دارد. شامپانزه ها امکان تشکیل حکومت !!! منطقه ای یا جهانی ندارند و ادعایی هم ندارند ولی انسانها قادر به چنین کار سختی هستند و یا اینکه لااقل ادعا و آرزوی آن را دارند!!!

15- بزرگترین دشمن: شامپانزه: پلنگ (انسان: شیطان و نفسی که در سینه اوست...نویسنده)

16- واکنش سوگ در مرگ عزیزان: در شامپانزه ها و انسانها وجود دارد و حتی می توان گفت که در شامپانزه ها از بسیاری از انسانها پیشرفته تر و سوزناکتر است!!،

17- تعداد کروموزوم: انسان 23 جفت و شامپانزه 24 جفت،

18- تفاوت ها در ژنها:در خصوص تفاوتها و شباهتهای نقشه ژنوم انسان و شامپانزه توجه شما عزیزان را به مقالات قبلی این وبلاگ و بالاخص مقاله » آیا شامپانزه ها اجداد انسان هستند؟ :: ۱۳٩۱/۵/٢٧ جلب می کنم. به طور خلاصه تفاوت ژنی بین انسان و شامپانزه مربوط به ۳۵ میلیون تک نوکلوئونید ٬ ۵ میلیون حذف و ایجاد در کروموزوم‌ها و ترکیب‌های جدید کروموزومی است. کسانی که این مطلب را می خوانند نباید این تفاوتها زا اندک بشمارند زیرا حتی تفاوتهای اندک در ژنها می تواند سبب اختلافات چشمگیر در سطح توانائیها شود. به عنوان مثال به نوشته روزنامه تایمز، جدید ترین تحقیقات نشان داده است تغییراتی در دو ژن کوچک مرتبط با سخن گفتن، علت امر را این که چرا انسان برخلاف حیوانات قادر به سخن گفتن است....گرچه ژن موسوم به فاکس پی دو در انسان و شامپانزه تفاوت های اندکی دارد، دانشمندان کشف کرده اند که چطور این تفاوت های کوچک تاثیر عمده ای بر مهارت های زبانی برجا می گذارد....پروتئین حاصل از فاکس پی دوی انسان فقط در سه اسید امینه با موش تفاوت دارد....( لینک مطلب) . یک نکته جالب دیگر این است که برخی محققان به این نتیجه رسیده اند که از منظر تغییر و فرگشت ژنها در طول تاریخ، شامپانزه ها تکامل یافته تر از ما هستند( لینک مطلب)

منبع مورد استفاده برای نگارش مطلب تا اینجا: مقاله شامپانزه معمولی از سایت ویکی پدیای فارسی

دیگر تفاوتها:

19- قدرت نوشتن: انسان: عالی  شامپانزه: نزدیک به صفر،

20-قدرت خواندن: شامپانزه: نزدیک به صفر ...انسان: عالی،

21 قدرت یادگیری : شامپانزه: کم.... انسان: عالی،

22-قدرت تکلم:  آنها به زبان خود تکلم می کنند و انسانها به زبان خود و هیچیک قادر به تکلم به زبان دیگری  و دیگر حیوانات نیستند،

23-قدرت یاد دهی: شامپانزه: محدود و در حد غریزه...انسان: عالی،

24-قدرت تغییر و بهبود شرایط زندگی: شامپانزه: نزدیک به صفر...انسان: عالی،

25-قدرت تسخیر و تسلط بر منابع زمینی و دریایی و هوایی و موجودات و کائنات:  شامپانزه: نزدیک به صفر ..انسان: عالی،

26-خطرات جهانی:    شامپانزه:...نزدیک به صفر   انسان: خطرناکترین موجود در جهان  ،

27-قدرت حافظه نزدیک: در شامپانزه ها به نحو شگفت انگیز و باور نکردنی بهتر و عالی تر از انسان ها ( رفرانس)

28-اندازه، وزن و شکل مغز: وزن مغز در یک شخص 14 کیلوگرمی 400 گرم است؛ اما وزن مغز یک شمپانزه 15 کیلوگرمی تقریبا" 100 گرم است. شیارهای مخ در انسان فراوان و عمیق است اما در شمپانزه شیارهای مخ کمتر است و چندان عمیق نیستند.

 29-دندانها: بین دندان نیش و کناری شامپانزه فاصله وجود دارد. در صورتی که بین این دو دندان در انسان فاصله نیست به علاوه روی سطح دندان آسیاب  (Molar) شامپانزه با سطح دندان آسیاب انسان فرق دارد.

 30-تفاوتهای فوق العاده بین انسان و شامپانزه در محتوای ژنتیک کروموزوم Y: ...کروموزوم Y در شامپانزه تنها دو سوم ژن‌های تفریقی یا ژن‌های متعلق به این گونه را نسبت به انسان در اختیار دارد و علاوه بر این تنها شامل 47% پروتئین‌های رمزگذاری ژن ها در انسان است. این در حالی است که تفاوت میان ساختار ژنوم انسانی و شامپانزه در سایر کروموزوم‌ها کمتر از 1% پیش‌بینی می‌شود.این تفاوت زمانی که توالی بخش بزرگی از کروموزوم Y در انسان و شامپانزه مقایسه شود به مراتب مشهودتر است. بیش از 30% از ژن‌های این کروموزوم در انسان فاقد همتا در کروموزوم مشابه متعلق به شامپانزه هستند و باز هم این در حالی است که تفاوت ساختاری باقی‌مانده ژنوم این دو جاندار کمتر از 2% است.(لینک مطلب

31-تاثیر پیری بر اندازه مغز: مغز انسانها در اثر پدیده پیری کوچک و آتروفی می شود ولی وغز میمون نمی شود( لینک مطلب)  

32-خصلتهای روانی:... انسانها 5 خصیصه اصلی دارند در حالیکه شامپانزه ها 6 خصیصه شامل: برونگرایی،سازگاری،پذیرش( که با خصایل انسانها یکسان اند)،تسلط و تحریک پذیری و روشمندی ( که با خصایل انسانها مطابقت ندارد). تحریک پذیری چیزی شبیه روان رنجوری در انسان ها است اما دقیقاً یکی نیست. روشمندی مربوط می شود به برخورد آنها نسبت به مسائلی چون خانه، جای خواب، ابزار و مانند اینها که این خصایل شبیه همان وظیفه شناسی  در انسانها است و خصلتی که شامپانزه ها دارند و انسانها ندارند خصلت تسلط است.( لینک مطلب



تاريخ : ۱۳٩٢/٦/۱٥ | ۱٢:٢٧ ‎ق.ظ | نویسنده : دکتر سید محمود میرافضلی سریزدی | نظرات ()